Yemeği Soğutmak İçin Üflüyoruz...

Sıcak bir yemekten veya çorbadan bir kaşık aldığımızda ağzımıza atmadan evvel onu soğutmak için üfleriz. Peki nasıl oluyorda sıvı yiyeceklerde bu çok hızlı işe yararken katı yiyeceklerde aynı hızda üflesekte yiyecek o kadar hızlı soğumuyor?

Yemeğe üflediğiniz zaman aslında sıvının buharlaşmasını hızlandırdığınız için çorba ve sulu yiyeceklere üflediğiniz zaman daha çabuk soğurlar. Bir et parçasındaki sıvı miktarı daha az olduğundan buharlaşma da göreceli olarak daha azdır. Bu yüzden soğuma daha geç gerçekleşir.

Peki bu buharlaşma süreci nasıl işliyor?

Sıvı molekülleri farklı yönlere değişik hızlarda hareket ederler. Bu moleküllerden daha enerjik olanları havaya uçar. Buharlaşma işlemi sırasında sıcak moleküller sıvıdan ayrıldığı için sıvı soğumaya başlar. Üfleyerek, henüz buharlaşan molekülleri yüzeyden sıyırıp diğerlerine yer açarak buharlaşmayı, buna bağlı olarak da soğumayı hızlandırıyoruz.

*Resim: Buradan alınmıştır.

Şeker Detaylar!

Şeker hem şekerpancarından hemde şekerkamışından elde edilebilir. Bu ikiside kimyasal olarak birbirinin aynısıdır. Saf sakaroz yani. Ancak şekerpancarından yenilebilen esmer şeker çıkarılamaz. Çünkü pancarlar arıtılması gereken, tadı kötü, kokusu hoş olmayan atık maddeler içerir. Bu atıklar tam anlamıyla atılamayacağı için pancarın melası yenmez, ancak hayvanlara verilebilir.

Beyaz şeker başka maddelerden arınmış ham şekerdir. Şekersırayla 3 kez kristalize edildikten sonra saf sakaroz dışındaki herşey melasta kalır.Sürecin önceki evrelerinde elde edilen daha az işlenmiş esmer şekerler içerdikleri pekmez tadından dolayı tatları farklıdır. Yemek pişirirken daha ağır bir tadı olan koyu renk şekeri ya da açık kahverengi olanı kullanmak tümüyle kişinin damak zevkine kalmıştır.

Marketlerde satılan esmer şekerlerin çoğu, işlemi yarıda keserek değil işlenmiş beyaz şekere pekmez püskürterek elde edilmektedir.

Kocabaş, Çükündür, Höngül adlarıyla şekerpancarından yapılan bir tatlı bile bulunmaktadır. Tarifi için lütfen bu bloga bakınız.

*Resimler: Şekerkamışı, Şekerpancarı, Çükündür